Pro Design
ProDesign
homeStrona główna Design Design Management Centra designu: co mogą dla nas zrobić?

Design - Design Management

Biuro Design Council

Centra designu: co mogą dla nas zrobić?

W 1837 roku brytyjski rząd powołał pierwszą szkołę wzornictwa. Celem było polepszenie jakości projektowania, a tym samym zwiększenie wydajności lokalnego przemysłu. Współczesne centra designu mają podobny cel, jednak warto się zastanowić, dlaczego są tak ważne dla gospodarki?

Pierwsze centra designu powstawały w Niemczech i Anglii w latach 40. ubiegłego wieku - projektantom przyświecały idee Bauhausu, racjonalność i prostota służąca odbudowie przemysłu po zniszczeniach II wojny światowej. Priorytetem było obniżenie kosztów produkcji i tworzenie wyrobów użytecznych dla jak najszerszej grupy konsumentów. Jakie są argumenty za tworzeniem centrów designu dziś? Z ekonomicznego punktu widzenia wymaga tego rynek - inwestowanie we wzornictwo nadal jest niedostateczne, mimo że wiadomo, jak ważne jest dla zwiększenia wydajności przemysłu i wzmocnienia konkurencyjności. Tu przejawia się interwencyjna rola instytucji państwowych i samorządowych - współtworzenie instytucji uzmysławiających biznesowi, jak ważny i pomocny może być design.

Pierwsze ośrodki designu opierały swą działalność na aktywności demonstracyjnej: wystawach, konkursach, wykładach. Jakkolwiek cele pozostały takie same, nowoczesne centra designu rozwijają bardziej kompleksowe formy działań, co jest konieczne w coraz bardziej wymagającym świecie biznesu.

Dziś design to globalna dyscyplina, wykorzystywana zarówno przez producentów, jak i przez firmy usługowe jako narzędzie zarządzania strategicznego, które podnosi naszą jakość życia oraz jest kluczowe dla innowacji, a przez to dla produktywności i konkurencyjności. W wielu krajach już to dostrzeżono i wprowadzono odpowiednie strategie projektowe. Najlepszym przykładem jest tu Wielka Brytania: rząd Tony'ego Blaira desygnował Sir George'a Coxa na stanowisko dyrektora Design Council, by dokonał analizy wpływu projektowania na biznes. W konsekwencji wzornictwo stało się częścią programu ekonomicznego rządu, a Design Council wzbogacił się o nowe kompetencje. Obecnie w większości krajów europejskich design jest częścią strategii ministerstw przemysłu, a niektóre wytyczne są w różnym stopniu wprowadzanie w życie właśnie przez centra designu.

tl_files/prodes/image/cytat_centra1.gif

Jak zacząć?
Jedną z wytycznych przy organizowaniu centrum designu jest poznanie specyfiki przemysłu w danym regionie. Czym innym są obszary rolnicze, czym innym ośrodki wysoko uprzemysłowione, inaczej należy tworzyć strategię dla obszarów z długą tradycją projektowania, a jeszcze inaczej dla regionów zaczynających doceniać wagę wzornictwa.Bardzo istotne jest też rozróżnienie, czy przedsiębiorstwa należą do dojrzałych sektorów, czy raczej do młodych, intensywnie rozwijających się technologicznie przedsięwzięć, czy służą przemysłowi, czy raczej administracji publicznej.W każdym z tych sektorów spotkamy się z inną polityką przemysłową, a zatem i innymi strategiami projektowymi. Dla przykładu, celem polityki ekonomicznej w Korei było zwiększenie eksportu towarów technologicznych, zaś koreańskim firmom zależało na zdobyciu zaplecza wzorniczego oraz transferu wiedzy od zachodnich projektantów. Tymczasem strategię Grecji oparto na produktach rolniczych: oliwie i tradycyjnych serach - Grecja potrzebowała dobrego designu opakowań, by wzmocnić konkurencyjność swoich produktów. Obie strategie należy traktować odrębnie i konsekwentnie, są bowiem zupełnie różne. Tak samo struktura i sposób działania regionalnych centrów designu są wyjątkowe dla poszczególnych organizacji.

Kolejnym istotnym elementem polityki dotyczącej projektowania jest wiedza na temat strukturalizacji poszczególnych organizacji wspierających wzornictwo na danym terytorium. W Hiszpanii istnieje sieć regionalnych centrów koordynowanych przez centralną agencję promocji designu, DDI, należącą do Ministerstwa Innowacji i Nauki (Ministerstwo Innowacji i Nauki powstało w 2008 roku, przedtem DDI współpracowało z Ministerstwem Przemysłu, ale było niezależną organizacją). W tym wypadku specjalny program promocji designu wśród średnich i małych przedsiębiorstw może być wspomagany przez centralną administrację posługującą się lokalnymi ośrodkami, by dotrzeć do firm w całym kraju. Tymczasem we Francji istnieje wiele centrów designu dla poszczególnych regionów, lecz funkcjonują one niezależnie od siebie, w niewielkim stopniu koordynując swoje działania w skali kraju.

Trzeci podstawowy warunek dla ustanowienia centrum designu to pieniądze, a zatem pytanie o to, skąd powinny pochodzić fundusze na statutową działalność? Dziś większość centrów dysponuje mieszanymi funduszami, część pieniędzy otrzymuje od urzędu, któremu podlega (ministerstwo przemysłu, jednostka samorządowa, wydział handlu, izba handlowa itd.), a reszta pochodzi z tytułu świadczenia różnych usług lub prowadzenia działań doradczych. Przykładowo Centrum Designu w Kopenhadze otrzymało od rządu olbrzymi budynek na swoją działalność, jednak pokrywa niektóre koszty, wynajmując przestrzeń użytkową innym firmom. Po zdefiniowaniu wytycznych i struktury można opracować wstępny program i ustalić grupę docelową (przedsiębiorstwa przemysłowe, projektanci, mieszkańcy lub administracja), do której będzie kierowana oferta centrum. Kolejnym krokiem jest nakreślenie działań, które z reguły można oprzeć na następujących wskaźnikach:

  • rozwój wiedzy na temat designu przez promocję badań w tym zakresie,
  • szerzenie informacji o projektowaniu i jego wpływie na konkurencyjność produktów,
  • pomoc w realizacji projektów,
  • wzmocnienie "mody" na skuteczne wykorzystywanie wzornictwa oraz jej promocja w administracji.

Dlaczego centra designu są ważne?
Jak wspomniałam, misją centrów designu jest pomoc przedsiębiorcom w efektywnym używaniu designu jako narzędzia zarządzania firmą. Dobre centrum designu będzie w stanie przyczynić się do wzrostu zapotrzebowania na wzornictwo, a przez to podniesie jakość produktów przemysłowych oraz wyraźnie wzmocni sektor projektowy. Co równie ważne, wydajne centrum designu nie jest samotną wyspą ? współpracuje z innymi organizacjami kluczowymi
w strukturze przemysłowej regionu. A kiedy takie centrum dobrze spełnia swoją rolę, ma wpływ na tworzenie polityki przemysłowej oraz na pozycjonowanie designu jako głównego składnika sukcesu ekonomii przedsiębiortwa, regionu, a wreszcie całej gospodarki narodowej.

 

tl_files/zdjecia/zdjecia_wydarzenia/xviladas2.jpgAutor artykułu:

Xenia Viladàs
niezależna konsultantka, wykładowca i autorka publikacji z zakresu zarządzania designem w Hiszpanii. W latach 1994-2000 była szefową Centrum Designu w Barcelonie. Po ukończeniu kursu zarządzania designem na Uniwersytecie w Westminster została prezesem Hiszpańskiej Agencji Promocji Designu i Innowacji (DDI).

 

Wróć

Partnerzy
Partnerzy

All rights reserved © Pro Design 2009 Realizacja: Synergia Agencja Interaktywna Poznań